شهرستان زاهدان مرکز بلوچستان
پیغام مدیر :
با سلام خدمت شما بازديدكننده گرامي ، خوش آمدید به سایت من . لطفا براي هرچه بهتر شدن مطالب اين وب سایت ، ما را از نظرات و پيشنهادات خود آگاه سازيد و به ما را در بهتر شدن كيفيت مطالب ياري کنید.
شهرستان زاهدان مرکز بلوچستان
نوشته شده در 11 / 8 / 1394
بازدید : 1383
نویسنده : محمد بلوچ

بزرگترین شهر بلوچستان در قسمت ایرانی آن است. بطور کلی طبق برآورد دکتر کرامت الله زیاری زاهدان دهمین کلانشهر بزرگ ایران است که به سرعت رشد می کند و جمعیتی بالغ بر یک میلیون ایرانی اکثرا بلوچ و شمار کثیری از مهاجران افغانی را در بر دارد. این شهر حدود 39521 کیلومتر مربع وسعت دارد. از شمال به کویر لوت و زابل از مشرق به مرزهای افغانستان و پاکستان از جنوب به شهرستان خاش و سراوان و ایرانشهر و از مغرب به شهرستان بم محدود می گردد. اختلاف ساعت آن با تهران 36 دقیقه و ارتفاع آن از سطح دریا 1397 متر است. فاصله آن تا تهران 1617 چابهار 756 ایرانشهر 366 خاش 195 میرجاوه 84 زابل 216 و نصرت آباد 104 کیلومتر است. در اوایل پادشاهی فتحعلی شاه قاجار در محلی که اکنون زاهدان است چاه آبی بود که راهزنان پس از حمله به کاروانها و چپاول دارایی و سرمایه آنها در آنجا استراحت می کردند. این منطق که مملو از درختان گز بود دزد آب نام داشت. در سال 1277 هجری شمسی یکی از ساکنان آن حدود به نام مراد به اتفاق فرزندانش در آنجا کاریزی احداث کرد که موجب رونق اندکی در آن گردید. پس از کشیده شدن راه آهن کویته به زاهدان همزمان با جنگ جهانی اول توسط انگلیس تجارت بین ایران و هند از همین نقطه شروع گردید. و شهر را رونقی صد چندان داد. و در زمان رضا شاه به پیشنهاد تیمسار امان الله جهانبانی به اسم زاهدان تغییر نام داد. این شهر دارای سه بخش  به نامهای مرکزی میرجاوه و نصرت آباد و 6 دهستان به نامهای انده با وسعت 1190 لادیز 2427 شورو 2730 حرمک 4438 کورین 8193 حومه 937 کیلومتر مربع است . سه نقطه شهری آن زاهدان میرجاوه و نصرت آباد هستند. از نقاط توریستی و دیدنی آن منطقه لادیز متعلق به دوره پارینه سنگی قلعه لادیز غار و آبشار لادیز پارک ملت زاهدان مجتمع تفریحی براسان باغ خانواده موزه مردم شناسی کتابخانه پروفسور کامبوزیا ساختمانهای قدیمی پست و دادگستری با معماری سبک هندی مسجد مکی بزرگترین مسجد اهل سنت در ایران  مسجد جامع و مساجد ریبای دیگرچهارراه رسولی و دیگر نقاط دیدنی هستند.

شهرستان زاهدان به علت موقعیت ممتاز جغرافیایی و قرار گرفتن بر سر شاهراههای پاکستان ، هند ، افغانستان ، و استانهای کرمان ، هرمزگان و دیگر شهرهای بلوچستان و همچنین وجود فرودگاه بین المللی و راه آهن و داشتن مراکز آموزش عالی از قبیل دانشگاه سیستان و بلوچستان ، دانشگاه تربیت معلم دخترانو پسران ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دانشگاه پیام نور ، دانشکده پزشکی ، مدرسه عالی بهداشت ، دانشسرای عالی ، انستیتو تکنولوژی ، دانشگاه علمی و کاربردیو دهها دانشکده بزرگ و کوچک دیگر به عنوان مرکز استان شناخته شده است و یکی از 10 کلان شهر جمهوری اسلامی ایران است و مهمترین شهر استان به شمار می رود .بیشتر مردم شهر زاهدان از ایل بلوچ ، مخصوصا طوایف«ریگی» ، «نارویی» ، «شه بخش» ، «براهویی» و «گرگیچ» هستند ، اما عده ای از مردم زابل ، بیرجند ،بم وکرمان نیز در این شهرستان به سر می برند . مردم این شهرستان از نژاد آریایی هاهستند و به زبان فارسی با گویش بلوچی سرحدی سخن می گویند .قالی بافی ، سوزن دوزی و حصیر بافی مهمترین صنایع دستی این منطقه به شمارمی آیند . قالی های این شهرستان که با طرح بلوچ و دارای نقش های مودخانی گلدار و گل میان هستند ؛ بعد از خرما دومین محصول صادراتی زاهدان به شمار می رود . گلیم و جاجیم نیز در این منطقه با طرح بلوچ بافته می شوند . سوزن دوزی از صنایع رایج منطقه محسوب می شود و هر زن بلوچ دست کم یک بار سوزن دوزی می کند و این هنر از مادران به دختران به ارث میرسد . از مهمترین فراورده های سوزندوزی در زاهدان می توان به دوخت لباسهای بلوچی ، دستمال سفره و آباژور کهمورد مصرف مردم زاهدان و مناطق مجاور هستند یاد کرد .پل محرابی(زرنج) ، قلعه سام ، مسجد شاه علی ، زیارتگاه ملک سیاه ، شهر باستانی زرنج ، کاروانسرای رباط شور گز ، منار سکوت(دخمه های زردتشتی) ،پیشاوران ، مسجد زرنج ، بیمارستان زرنج ، مصلای زرنج ، قلعه فتح ، قلعه گاوک ، قلعه کوهک و تخته پل از جمله مکانهای دیدنی و تاریخی شهرستان زاهدان به شمار می آیند .شهرستان زاهدان یکی از شهرهای جدید و تازه تاسیس استان است که قدمت آن به کمتر از 100 سال می رسد که به علت قرار گرفتن بر سر شاهراه هند ، پاکستان ، بلوچستان ، خراسان و کرمان به سرعت گسترش یافت به طوری که در کمتر از صد سال جنان پیشرفتی کرد که جزو 10 کلان شهر کشور قرار گرفت . محوطه اسلامی زاهدان کهنه در 27 کیلومتری جنوب شرقی زابل و در شمال حوزه زهک سیستانواقع شده است . بقایای این شهر از 5 قسمت مجزا به نامهای قلعه ، ارگ اول ، ارگدوم ، شارستان و ربض تشکیل گردیده . غیر از ربض که فاقد حصار است ، هر یک از دیگر بخش های این محوطه عظیم با حصاری قطور و برج های مستحکم خشتیمحصور شده اند . زاهدان کهنه یکی از بزرگترین شهرهای ایران در سده های میانهاسلامی است که فقط وسعت مجموعه قلعه ، ارگ و شارستان محصور آن به حدود 325 هکتار می رسد . زاهدان کهنه یا شهر سیستان بنابر تحقیق آنوبانینی در اوایل قرن پنجم هجری و پس از آنکه شهر زرنگ اعتبار سیاسی و نقش مرکزی خود را از دست داد بنیاد نهاده شد و تا زمان حمله تیمور گورکانی در سال 782 هجری بدون وقفه دارالحکومه سیستان بوده است . نام اصلی این محوطه ی باستانی شهر سیستان بوده و زاهدان نامیاست که بعد از حمله تیمور لنگ به این شهر تاریخی داده شده است . هنگامی که تیمور لنگ شهر سیستان را که دارالحکومه بوده است ، تصرف کرده مطابق عادت خویش هنرمندان ، دانشمندان ، صنعتگران ، عرفا و زهاد را از دیگر مردم جدا کرد وآنها را به جان امان داد مشروط بر آنکه آنها نیز به زادگاه او در سمرقند رفته ، باقیعمر خود را صرف خدمت به آبادانی آن ناحیه بکنند . در این بین 44 تن از عرفا و زهاد از این بخشش مشروط تیمور استقبال نکردند و مردن در زادگاه خویش را به رفتن درسرزمین دشمن ترجیح دادند . تیمور که این جسارت و سرسختی را دید برآشفت و دستور داد همه آن 44 تن را از دم تیغ گذرانده و در یک گور دسته جمعی دفن کنند . از آن پس تا کنون مردم این شهر به پاس احترامی که برای آن 44 پیر قایل بودند نام این شهر که مدفن آن بزرگواران بود ، «زاهدان» گذاشتند .شهر سیستان یا زاهدان کهنه در مقابل تیمور لنگ سر تسلیم فرود آورد و در حمله وحشیانه تیمور لنگ در سال 785 هجری تخریب شد .تیمور در یکی از سبعانه ترین کشتارهای تاریخ دو هزار نفر از مردم سیستان را زنده زنده درون جرز دیوار گذارد و دیوار را اندود و سپس با حمله شاهرخ تیموری در سال 811 هجری که با خرابی سده های سیستان همراه بود ، به تباهی کشیده شد و از آن پس شهر سیستان یا زاهدان کهنه برای همیشه در بستر تاریخ خفته ماند .






مطالب مرتبط با این پست
.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید


نام
آدرس ایمیل
وب سایت/بلاگ
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

آپلود عکس دلخواه: